[ 1455 ] انتباه : مراحل چهارگانهء مرض منتهى به صحت ( ابتدا ، تزايد ، انتها و انحطاط ) و احوال بحران در هريك از اين مراحل . [ 1456 ] تنبيه : تفصيل بحث از ايام باحوريه ، ايام انذار و ايام الواقع فى الوسط . [ 1457 ] انتباه : تعيين يوم البحران در بحارين حاده‌يى كه سه روز پيوسته علايم بحران دارند . [ 1458 ] تنبيه : بحران امراض صيفيه و شتائيه . [ 1459 ] راههاى دفع ماده از بدن در بحران‌هاى هريك از امراض . [ 1460 ] فايده : شناخت آنكه دفع ماده در بحران از چه راه مىباشد ؛ از پائين ، يا بالا ، يا رعاف ، يا عرق ، يا انتقال به عضو ديگر . [ 1461 ] تدابير مريض در روز بحران و موارد لزوم اعانت طبيعت در دفع ماده در اين ايام . [ 1462 ] ذكر طريق بازگردانيدن ماده از عضوى به عضو ديگر و قواعد اين كار . [ 1463 ] باب بيست و چهارم : در اورام و بثور كه در ظاهر بدن افتد و ساير امراض پوستى . [ 1464 ] فصل اول : در اورام ، بثور ، آكله ، جذام و . . . [ 1465 ] تعريف « ورم » ، « بثره » و « نفخه » . [ 1466 ] مقالهء اول : در فلغمونى ؛ يعنى ورم غليظ كه ماده‌اش خون است . [ 1467 ] فايده : قواعد كلى درمان تمام اورام در مراحل چهارگانهء ابتدا ، تزايد ، انتها و انحطاط . [ 1468 ] فايده : تدبير ورم حادث از ضربه و سقطه . [ 1469 ] مقالهء دوم : در سقاقلوس ؛ كه ورم وخيمى است كه از خون غليظ ايجاد مىشود و از شدت بزرگى و غلظت خود ، بافت‌هاى اطراف را مىميراند . [ 1470 ] مقالهء سوم : در حمره ( باد سرخ ) ؛ كه ورمى است انتقالى و كم‌درد از مادهء صفراى خالص يا صفراى مركب با خون رقيق . [ 1471 ] مقالهء چهارم : در جمره ( آتشك ) كه ورمى است پهن از مادهء صفراى بسيار تيز و بد است كه با خون تيز مخلوط شود . [ 1472 ] مقالهء پنجم : در نمله ( ساعيه ) كه بثره‌ها ريز و نزديك به هم و پرسوزش و با خارش است كه از مادهء صفراى خالص ( نملهء ساده ) يا صفراى مخلوط با خون تيز محترق ( متأكله ) است . [ 1473 ] مقالهء ششم : در جاورسيه ؛ كه بثور ريزى به‌قدر ارزن است كه سر او سفيد و بيخ او سرخ است و از مادهء صفراوى مختلط با قدرى بلغمى مائى است . [ 1474 ] مقالهء هفتم : در نار فارسى ( آتشك ) ؛ كه بثرهء پرآب ، پرخارش و پرسوزش است كه قبل از ظهورش خطهاى سرخى پديدار مىشود .